Categories
खाऊगिरी पाककृती

ड्राय फ्रुट रोल – बिन साखरेची स्वीटडिश

सध्या सुट्टी मध्ये मुलांना कस व्यस्त ठेवायचं हा प्रश्नच आहे नाही का? सारखं ‘ आई मी आता काय करू?’ ह्या प्रश्नाचं उत्तर शोधता शोधता मी हैराण झाले. बर दोघांना मी सांगितलेली कामे सोडून वेगळंच करायच असतं! सर्वात जास्त उत्साह स्वयंपाक करण्यात असतो, पण आता ह्यांना काय स्वयंपाक करायला लावणार!

मग मी काही no gas, healthy रेसिपीस शोधायला लागले ज्या मुलांना आवडतील आणि करायला हि सोपे. ह्याच शोधात असताना एक विशेष रेसिपी सापडली जी सोपी होती आणि healthy सुद्धा.

चला तर मग ती रेसिपी बघूया

ड्राय फ्रुट रोल

ड्राय फ्रुटस खाल्ल्याने शरीराला होणारे फायदे तुम्ही जाणताच पण हे मुलांना रोज खायला घालणे मोठे कर्मकठीण काम! माझ्या घरी एकाला काजू आवडतात तर दुसऱ्याला बदाम. अक्रोड एकाला आवडत नाहीत तर दुसऱ्याला खजूर आवडत नाहीत. कसं खायला घालावं हे कळत नव्हतं. तेव्हाच ड्रायफ्रुट रोल ची रेसिपी मिळाली. खरं तर ही खजूर रोल ची रेसिपी होती पण मी त्यात थोडे बदल केले जेणे करून सगळे ड्राय फ्रुटस समाविष्ट करता येतील. 

ही रेसिपी पूर्ण पणे मुलांनी करण्यासारखी नसली तरी मुलांचा भरपूर सहभाग होऊ शकतो. आता ह्याची तयारी म्हणून मी मुलांना खजुरातील बिया काढायला आणि अंजिर चे हाताने तुकडे करायला बसवले.

त्यांचं ते काम चालू असताना मी काजू, बदाम, अक्रोड, पिस्ता भाजून घेतले.

मग एकीकडे खजूर आणि अंजीर तुपावर भाजून थोडे पाणी घालून शिजत ठेवले आणि दुसरीकडे भाजलेले ड्रायफ्रुटस ची भरड करुन घेतली.

आता सगळं गार झाल्यानंतर मुलांना मळून गोळे करायला दिले. छान मळून झाले की गोळे बनवा अथवा एकच मोठा गोळा बनवून cling film मध्ये घट्ट पॅक करून फ्रिज मध्ये ठेवून द्या. 

अर्ध्या तासानी बाहेर काढून त्याच्या चकत्या पाडून घ्या.

Dry fruit rolls without sugar- ड्राय फ्रुट रोल - बिन साखरेची स्वीटडिश

सफशेल कृती

१०-१२खजूर

१०-१२  अंजीर

काजू, बदाम, अक्रोड, पिस्ता- प्रत्येकी  १० ते १५

दोन चमचे तूप

बेदाणे इच्छे नुसार.

कृती

प्रथम खजुरातील बिया काढून त्याचे आणि अंजिराचे ओबढ धोबड काप करून घ्यावे.

 एक चमचा तूप घेऊन त्यावर हे काप भाजून घ्यावे. जरा मऊसर झाले की त्यात तीन मोठे चमचे पाणी घालून शिजवून घ्यावे.

शिजून हे मिश्रण एकजीव व्हायला हवं. बेदाणे घालत असाल तर ते आता ह्या मिश्रणात घालावे.आवश्यकते नुसार पाणी घालू शकता; पण ते मिश्रण फार सैल होणार नाही ह्याची काळजी घ्यावी.

दुसरीकडे एका पॅन मध्ये इतर सगळे ड्राय फ्रुटस ( बेदाणे वगळून) एक एक करून चांगले भाजून घ्यावे.

ह्या भाजलेल्या ड्रायफ्रुटस ची भरड करून घ्यावी.

शिजवलेले खजूर – अंजीर मिश्रण गार झाल्यानंतर त्यात ही ड्रायफ्रुटस ची भरड घालावी आणि एकजीव करून घ्यावे

आता एक नरम गोळा तयार झाला असेल. हाताला तूप लावून तुम्ही त्याचा एक मोठा लांबुळका असा गोळा तयार करा. 

हा गोळा cling film मध्ये wrap करून अर्ध्या तासासाठी फ्रिज मध्ये ठेवून द्या.

बाहेर काढल्या नंतर काप करून सर्व्ह करा.

माझ्या मुलांना हा ड्रायफ्रूट रोल खूप आवडला. साखर न घालता केलेला हा गोड़ पदार्थ टिकतो ही छान आणि चवीला उत्तम. 

Categories
आरोग्य कथा-लघु कथा पाककृती

अमृततुल्य, शक्तिवर्धक सुधारस

सध्या कोरोना व्हायरस नी नुसता धुमाकूळ घातला आहे. सगळीकडे lockdown, शहरांच्या हद्दी बंद, कर्फ्यू हेच शब्द कानावर येतात. एकदाचा हा कोरोना जगाच्या हद्दीतून कधी हद्दपार होतोय असं झालंय.

एका बाजूला हे सगळं चालू असताना, दुसऱ्या बाजूला डी डी चैनल वर आपल्या सगळ्यांना जुन्या सिरीयल बघायला मिळत आहे. परवाच महाभारताच्या सिरीयल मध्ये भीमाची गोष्ट बघितली. दुर्योधनाने कपट करून काळकूट नावाचे जहाल विष खिरी मध्ये मिसळले. ते पिऊन भीम बेशुद्ध झाला. तश्या अवस्थेत दुर्योधनाने त्याला नदीत फेकून दिले. त्यानंतर तो नागलोकात पोहोचला. तिथे त्याला खुप साप चावले. पण काट्याने काटा काढण्या सारखे झाले आणि भिमाच्या पोटात गेलेले विष उतरले. भीम शुद्धीवर आला. नंतर तो नागराज वासुकी यांना भेटला. नागराज वासुकी यांनी भीमाला अमृततुल्य, शक्तिवर्धक सुधारस नावाचं पेय प्यायला दिलं व ते म्हणाले, “हे पेय तू जितकं अधिक घेशील तितकी अधिक शक्ती तुला मिळेल. एक भांडे भरून हे पेय प्यायलं तर दहा हत्तींचे बळ येतं.“(पुस्तक -महाभारत, लेखक- श्री. मंगेश पाडगांवकर) मग काय! बघता बघता भीमाने आठ भांडी सुधारस प्यायला. यानंतर भीमाची शक्ती तर सर्व प्रचलितच आहे.

अशाच शक्तीची सध्या आपल्याला गरज आहे. तरच ह्या काळकुट नामक कोरोना ला आपण हरवु शकू. त्यासाठी आपली आंतरिक शक्ती वाढायला हवी म्हणजेच, प्रतिकार शक्ती. हीच प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी वरील गोष्टीप्रमाणे आपल्याकडे पण एक पेय आहे. जे अगदी पूर्वीपासून चालत आलेलं आहे.माझी आज्जी सुद्धा हे पेय बनवायची. ज्याच्या मुळे आपली प्रतिकारशक्ती वाढण्यास मदत होते. योगायोगाने त्या पेयाच नाव सुद्धा सुधारस च आहे.ह्या सगळ्या आपल्या जुन्या पद्धती व पक्वान्न आपण विसरलो होतो. त्या पुन्हा करून बघुयात. त्याच सुधारस पेयाची अगदी सोपी व सहज कृती खालीलप्रमाणे.

साहित्य :-

लिंबाचा रस :- १ छोटी वाटी

साखर :- ३ वाट्या

सोललेले वेलदोडे :- ५ ते ६

पाणी :- अर्धी / पाऊण 

( जी वाटि लिंबाच्या रसाला माप म्हणून वापराल, त्याच वाटीचे माप बाकीच्या साहित्यासाठी वापरावे.)

अमृततुल्य, शक्तिवर्धक  सुधारस - Photo credit Royalchef.info
अमृततुल्य शक्तिवर्धक सुधारस

कृती :-

  • प्रथम लिंबू स्वच्छ धुऊन मधोमध चिरून दोन भाग करून घ्यावे. नंतर गाळणीचा वापर करून लिंबाचा रस पिळून घ्यावा म्हणजे बियांचा त्रास होणार नाही. आता हा काढलेला लिंबाचा रस बाजूला ठेवून द्या.
  • वरील सांगितलेल्या मापा प्रमाणे साखर घेऊन त्यात पाणी मिसळावे. नंतर गॅसवर ठेवून गोळी बंद पाक तयार करावा.( गोळी बंद पाक बनवण्याची सोपी पद्धत:- एका पेल्यात थोडंसं पाणी घ्या. पाक तयार होत असताना त्यातला एक थेंब पाण्यात घालून बघा. पाण्यामध्ये त्या पाकाची घट्ट गोळी तयार झाल्यास समजावे आपला पाक तयार झाला. तयार नसेल तर पाक पाण्यात पसरतो.)
  • पाक तयार झाल्यानंतर तो पूर्णपणे थंड होऊ द्यावा.
  • आता या थंड पाकामध्ये आधी बाजूला काढून ठेवलेला लिंबाचा रस घालून मिश्रण नीट एकत्र करावे. या पद्धतीमुळे लिंबातील नैसर्गिक गुणधर्म टिकून राहतात.
  • शेवटी त्याच्यात आपल्या आवडीनुसार वेलदोड्याची पूड घालावी तुमचा शक्तिवर्धक, अमृततुल्य सुधारस तयार आहे.

Food for thought :-

नैसर्गिक लिंबू रस म्हटलं की चांगल्या गुणधर्मांची धावपट्टी सुरू होते. आधी vitamin C आठवते. मग iron absorption व त्याच्यामुळे वाढणार Hb, wound healing, heart disease वर गुणकारी. त्याच्यापाठोपाठ सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे प्रतिकारशक्ती वाढवण्यास मदत. हीच ती आंतरिक शक्ती आता एकदा हीच शक्ती वाढली की कितीतरी आजारांचे prevention होणार हो किनई. हुश्श! गुणधर्म सांगून दमले आता.

Categories
खाऊगिरी पाककृती

श्रीखंड टार्ट

श्रीखंड टार्ट

नुकताच गुढी पाडवा संपन्न झाला. नवीन वर्षाचा सण लॉक डाउनमध्ये सुद्धा लोकांनी उत्साहात साजरा केला. आम्ही पण गुढी पाडवा साजरा केला. पण ह्या वेळेचा गुढी पाडवा जसा आगळा वेगळा होता तसेच आमचे पाडव्याचे गोड़ धोड सुद्धा!

माझ्या मुलीला घरात कसं रमवायच हा विचार  मी गुढी पाडवाच्या सुमारास करत होते. आता लहान मुलांना किती आणि कसं समजावणार ना ‘lockdown ‘ च महत्व!

आता तिला माझ्यासारखी स्वयंपाक, नवीन पदार्थ, आणि मुख्य म्हणजे नवं नवीन पदार्थ खायला आवडतात म्हणून म्हंटलं आपलं नेहमीच श्रीखंड पुरी एका नवीन रूपात करून बघूया तिच्या मदतीने! 

नेहमीच गुढी पाडवा म्हटलं की श्रीखंड पुरी हा बेत ठरलेला. ह्यावेळेस तोच बेत जरा मॉडर्न प्रकराने प्रेसेंट करायचा ठरवलं. एक ” one byte dessert” तयार केलं. माझ्या मुलीला जेव्हा हे सांगितले तेव्हा ती खूपच आनंदली. आज मी त्याचीच रेसिपी लिहीत आहे – श्रीखंड टार्ट !

एकतर श्रीखंड पुरी तिच्या आवडीचा पदार्थ .त्यात परत आपल्याला मदत करायला मिळणार म्हणजे दुधात साखरच! 

ह्या रेसिपी मध्ये कुठेही, मैदा, बेकिंग पावडर किंवा सोडा वापरला नाही आहे हे ह्याचे वैशिष्ट्य.

श्रीखंड टार्ट रेसिपि

साहित्य

कणिक – १ कप

बटर – १/४ कप

पिठी साखर – १ टी. स्पून.

मीठ चवी नुसार.

केशर श्रीखंड – 1 कप

कृती

प्रथम एक बाऊल मध्ये कणिक व बटर घ्यावे. ते हाताने चांगले चोळून घ्यावे.मग त्यात पिठी साखर व मीठ घालावे. लागेल तसं पाणी घेऊन छान घट्ट मळावे. कणकेचा हा गोळा झाकून १५-२० मिनिटे झाकून ठेवावा. मग टार्ट चे मोल्ड मिळतात ते घ्यावे. कणकेची छोटी पुरी लाटून त्या मोल्ड मध्ये ठेवावी. हाताने चांगल्या प्रकारे दाबून त्याला त्या मोल्ड चा वातीसारळ आकार येऊ द्यावा. असे सर्व मोल्डस तयार करावे. हे टार्ट प्रीहिटेड ओव्हन मध्ये 180 डिग्री सेल्सिअस वर 10 मिनिटे बेक करावे. छान गोल्डन ब्राउन रंग यायला हवा.

टार्ट थंड झाल्यावर लगेच मोल्ड मधून बाहेर काढावेत.

आता सर्व्ह करताना, एक पायपिंग बॅग मध्ये श्रीखंड भरून घ्या. आणि टार्ट मध्ये छान भरा. केशर आणि बदाम पिस्त्यांच्या कापाने सजवा.

अश्या प्रकारे आमचं श्रीखंड टार्ट तयार झालं.. मुलीने ते लगेच गुढी समोर नैवेद्य दाखवून .. तिच्या छोटा भीम आणि चुटकी ला सुद्धा खाऊ घातलं.. मग म्हणाली टेस्टी भी और यम्मी भी ! एक दिवस सत्कारणी लागला. तिला देखील शिकायला मिळालं.

आहे कि नाही अगदी सोप्पं? तुम्ही पण करून बघा हा पदार्थ आणि खाली कंमेंट्स मध्ये मला नक्की कळवा कस झाल ते!

Categories
आरोग्य पाककृती प्रवास

मैसूर पाक, मैसूर डोसा, मैसूर इडली?

नोव्हेंबर २०१९ मध्ये फिरायला मैसूर ला गेलो होतो. फिरायला जाणं आणि तिथे मिळणार काहीतरी खास घेऊन येणे हे तर आलंच. त्यामुळे आपोआपच पावलं मिठाईच्या दुकानात कडे वळली, ती म्हैसूर पाक घ्यायला. त्यासाठी ड्रायव्हर काकांनी प्रसिद्ध गुरु स्वीट्स कडे गाडी घेतली व हे पण संगीतले की मैसूर पाक पहिल्यांदा बनवणारे आचारी दुसरे तिसरे कोणी नसून ह्या गुरू स्वीटस च्या मालकाचे पणजोबा होते. त्यानंतर  मैसुरपाक पहिल्यांदा कसा बनला त्याची गोष्ट सुद्धा सांगितली. त्याचं झालं असं की वडियार राजा ४ यांनी त्यांच्या आचाऱ्यास काका सुरा मडप्पा हे त्याचं नाव. त्यांना नवीन वेगळा गोड पदार्थ बनवण्यास सांगितला. मग काका सुरा ह्यांनी सहज म्हणून डाळीचे पीठ घेतले. त्याच्यात भरपूर तूप व साखर घालून एक पदार्थ बनवला. राजा वडियार यांना तो पदार्थ फारच आवडला. पदार्थ गोड म्हणून पाक व मैसूर मध्ये बनला म्हणून मैसूर पाक. ही गोष्ट ऐकून आम्हालाही राजा सारखीच लहर आली काहीतरी authentic खायची. त्यामुळे वृंदावन मधल्या रॉयल ऑर्किड ह्या हॉटेल मधल्या शेफ मंजुनाथ ह्यांची लगेच भेट घेतली आणि त्यांना विचारलं की मैसूर मधील special असं काही खायला मिळेल का?

उजवी कडे उभे शेफ मंजुनाथ व त्यांची टीम
उजवी कडे उभे शेफ मंजुनाथ व त्यांची टीम

त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी लगेचच सकाळी ब्रेकफास्ट टेबलवर गरमागरम वाफाळलेली इडली व सांबार अहं.. इडली व त्याच्या बरोबर आगळीवेगळी उसळ समोर आली. त्याच उसळ इडलीची रेसिपी सांगत आहे.

या पाककृती तील इडली तर सर्वांना माहीतच आहे. म्हणूनच त्याची कृती न सांगता सरळ त्यातील उसळ कशी बनवायची ते बघू.

मैसूर इडली साठी लागणारे समान :-

  1. तेल- ३ चमचे
  2. चिरलेला कांदा- १
  3. टोमॅटो – १
  4. आलं,लसून पेस्ट – १चमचा
  5. श्रावण घेवढ्याच्या ओल्या बिया – १५०ग्राम
  6. उकडलेला बटाटा – छोटे २
  7. मोहरी – १चमचा
  8. कडीपत्ता – ५ ते ६ पानं
  9. हळद – १/२ चमचा

वाटणं करण्यासाठी लागणारे साहित्य :-

खोवलेला नारळ – १ वाटी 

जिरं – १चमचा

कांदा, टोमॅटो – प्रत्येकी १

वरील सर्व साहित्य मिक्सरमध्ये वाटून घ्यावे व बाजूला ठेवावे.

मैसूर इडली कृती :-

  1. गरम तेलात मोहरी, कढीपत्ता व आलं-लसणाची पेस्ट घालावी.
  2. नंतर त्यात चिरलेला कांदा, टोमॅटो घाला व छान परतून घ्या. नंतर लगेचच घेवड्याच्या बिया व एक कप पाणी घालून 20 मिनिटे शिजवून घ्यावे.
  3. त्यानंतर वरील तयार वाटणं, मीठ (चवीनुसार) व उकडलेल्या बटाट्याच्या फोडी घालून झाकण ठेवून एकदा वाफ काढावी.
  4. पातळ हवे असल्यास लागेल तसे पाणी घालावे.

तर अशी ह्याची शेफ मंजुनाथ ह्यांनी लिहून दिलेली कृती. म्हैसूर मधील स्पेशल गोष्टींमध्ये मैसुरपाक, म्हैसूर डोसा हे जसं आपण ऐकलं आहे. त्याचप्रमाणे या इडलीला आता आपण म्हैसूर इडली असं म्हणूयात का?

म्हैसूर इडली - उसळ इडलीची रेसिपी सांगत आहे.
इडली बरोबर ची उसळ

Food for thought :-

वरील बनवायचा कृती नंतर या पदार्थाची शरीरावर होणारी कृती बघुयात.

  1. उसळ खा आणि कृती थेट हाडांवर बघा. म्हणजेच भरपूर प्रमाणात कॅल्शिअम व फॉस्फरस घेवड्याच्या बियांमधून मिळतं.
  2. इडलीची महती तर सर्वांना माहीतच आहे. उडीद डाळ व तांदूळ मसल्स वाढवण्याचा हा योग्य उपाय. शिवाय कार्बोहाइड्रेट, मिनरल्स, विटामिन हे तर आलंच. शिवाय oil free.

एवढं सगळं ह्याच्यातून मिळतंय म्हणजे तुमच्या लक्षात येतं का? हे तर असं झालं की एक डिश बनवा व संपूर्ण पोषक मूल्य मिळवा.

जाता जाता एक भन्नाट डायट टीप तुम्हाला देऊन जाते.

  • इडली साठी तांदूळ व उडीद डाळ भिजत घालताना त्याच्यामध्ये सात ते आठ मेथीचे दाणे घालावेत. त्यामुळे चव सुद्धा चांगली येते शिवाय फायदे तर इतके की आंधळा मागतो एक डोळा देव देतो दोन डोळे असे होते. तर मेथ्यानं चे फायदे असे की यामुळे पचनाला मदत होते, भरपूर प्रमाणात फायबर, शरीरातील वात कमी करतो, अतिसार (diarrhoea) कमी होतो, खोकल्यासाठी गुणकारी, रक्तातील साखर कायम ठेवण्यास मदत होते, शिवाय रक्तातील cholesterol level कमी करण्यास सुद्धा मेथ्या मदत करतात.
Categories
खाऊगिरी पाककृती

होळी साठी थंड गार बीटचे सूप

आली आली होळी आली…

होळी रे होळी..पुरणाची पोळी!

अस म्हणायची वेळ आली, पण ह्या वेळी होळीचा रंग थोडा बेरंग झाला आहे ‘कोरोनो’ किंवा COVID-19 च्या संसर्गामुळे. भारतात तब्बल 40 केसेस आढळल्यामुळे सगळे सावधगिरी बाळगत आहेत आणि ह्यात काहीच गैर नाही पण घरातले चिमुकले मात्र ह्याने हिरमुसले असतील नाही का? आमच्या घरी सुद्धा तेच झालं.

“पण आम्ही थोडासा रंग खेळलो तर काय बिघडलं?” अश्या प्रश्नांची उत्तरे देऊन नाकी नऊ आले माझ्या! अश्या परिस्थितीत काय करावे हा प्रश्न होता माझ्या समोर. आमची काळजी योग्यच होती, पण त्यांचा हिरमुसलेला चेहेरा ही बघवत नव्हता.

कॊरोनो’ किंवा COVID-19 च्या संसर्ग हवेतून आणि एखाद्याच्या सहवासात आल्यामुळे होत असल्याने आम्हाला गर्दीचे ठिकाण टाळायचे होते. अगदी सोसायटी मध्येच खेळायचे ठरवले तरी 50-60 लोक सहज जमतील. बाहेर कुठे जाऊन खेळायचा तर प्रश्नच नाही! 

पण म्हणून ह्या वेळी मी एक युक्ती केली आहे. 

मुलीच्या मैत्रिणींना एकत्र करून त्यांना रंगीत खाऊ आणायला सांगितला आहे. प्रत्येकानी रंगीत खाऊ घेऊन यायचा आणि सगळ्यांनी एकत्र बसून तोच खायचा! होळी themed प्रीतिभोजन ! 

मुली एकदम खुश झाल्या! त्यांना म्हंटलं “ प्रीतिभोजनच्या आधी फुलांच्या पाकळ्यांनीं थोड घरीच खेळा आणि मग जेवूया”

आता ह्या आहेत चौघी जणी, म्हणून प्रत्येकाला 1 पदार्थ सांगितले आहेत! सगळ्यांच्या आया एकदम जोशात आहेत आणि फार मस्त प्रकार करणार आहेत. एकीची आई पुरणपोळी तर दुसरीची आई पालक पुरी करत आहे. तिसरी मैत्रीण गाजर हलवा आणत आहे! आमच्या घरी म्हणाल तर बीट आणि नारळ चे सूप मी केले आहे. नवल वाटलं ना? 

मी पण हे  सूप पहिल्यांदाच केले आणि ते सगळ्यांना खूप आवडले सुद्धा! विशेष म्हणजे हे सूप तुम्ही गरम किंवा गार सुद्धा सर्व करू शकता!

मी त्याची विधी खाली विस्तृत पणे दिलेली आहे, मग जरूर करून पहा, होळी साठी गार बीटचे सूप

होळी साठी थंड गार बीटचे सूप

नारळाचे दूध  घालून बीटचे सूप

१ बीट – उकडलेला 

१ वाटी  नारळाचे दूध 

१/२ इंच  आले 

१/२ हिरवी मिरची 

१/२ कांदा चिरलेला 

२ टी -स्पून तेल 

कृती 

प्रथम एका  पॅन मध्ये तेलावर  कांदा, आले, मिरची चांगले परतून घ्यावे 

हे मिश्रण गार झाले की बीटाचे बारीक काप करून ह्या वरील मिश्रणा बरोबर मिक्सर वर पाणी घालून बारीक करून घ्यावे. 

बीटचे हा रस गाळून घ्यावा.

ह्यात नारळाचे दूध, चवी पुरते मीठ आणि मिरपूड घालावी आणि एक उकळी येऊ द्यावी 

हे सूप तुम्ही असेच गरम सर्व्ह करू शकता किंवा ह्या मुलींसाठी जस मी केला आहे तसं फ्रिज मध्ये ठेवून गार पण सर्व्ह करू शकता . 

आवडत असल्यास ह्यात सर्व्ह करताना थोडा लिंबू पिळावा. 

तुमचे नारळाचे दूध घालून केलेले healthy बीटचे सूप तयार आहे !

कसा वाटला बेत?   

तुम्हचे ह्या वर्षी काय प्लॅन्स आहेत? तुमचीपण अशी आगळी वेगळी होळी असणार आहे का ? तस असेल तर नक्की कळवा 🙂

तो पर्यंत स्वस्थ राहा, मस्त खा आणि स्वतःची काळजी घ्या!

Categories
पाककृती

सरप्राइझ हार्ट केक

आज वॅलेंटाईन डे म्हणजे प्रेमाचा दिवस, अर्थात काही जणांचं मत आहे की प्रेम करायला काय अमुक एक दिवस असतो का? हे सगळं नुसत फॅड आहे. मी म्हणते असुदे ना तेव्हडीच एक दिवस गम्मत,डेली रुटीन मधून थोडा चेंज.
तर आज तुम्हाला तुमच्या वॅलेंटाईन साठी एक मस्त नाविन्यपूर्ण आणि सोप्या सरप्राइझ हार्ट केक ची रेसिपी घेऊन आली आहे.

सरप्राइझ हार्ट केक

साहित्यः
बटर – १२० ग्रॅम
बारीक साखर – ३/४ कप
अंडी – २
मैदा / कणिक – १ कप
बेकिंग पावडर – १ टीस्पून
व्हॅनिला इसेन्स – १ टीस्पून
दूध – ५ टेबलस्पून
खाण्याचा लाल रंग – तुम्हाला हवा तसा

कृती :
सर्व प्रथम, आपला ओव्हन १८० डिग्री ला प्रिहिट करून घ्या. आता एक मोठे बाउल घ्यावे, त्यात बटर आणि साखर घेऊन २ मिनिट फेटावे. त्यानंतर एकावेळी एकच असे दोन्ही अंडी त्यात घालून फेटून घ्यावी. ते छान फुलून येईल. ह्यासाठी तुम्ही हॅन्ड मिक्सर किंवा बिटर वापरू शकता. आणि मग त्यात व्हॅनिला इसेन्स आणि दूध मिसळावे. एका वेगळ्या कोरड्या भांड्यात मैदा/कणिक आणि बेकिंग पावडर चाळावे. आता मिश्रणात हे सर्व कोरडे जिन्नस मिसळावे. गुठळ्या होऊ न देता नीट कालवावे. आपले केक चे बॅटर तयार आहे.
रेड हार्ट शेप साठी साधारण १,१/२ कप बॅटर एका लहान बाउल मध्ये घेऊन त्यात २-३ थेंब लाल रंग मिसळावा. तुम्हाला जितका रंग गडद हवा त्याप्रमाणे तुम्ही रंग कमी जास्त करू शकता. आता हे मिश्रण एक ग्रीस्ड पॅन मध्ये ओतून १५-२० मिनिट्स बेक करावे. केक थंड झाल्यावर हार्ट शेप च्या छोट्या कुकी-कटर ने छोटे हार्ट कट करावे. कुकी-कटर नसल्यास तुम्ही चाकूच्या साहाय्याने पण हार्ट शेप कट करू शकता.
आता बेकिंग ट्रे मध्ये पेपर कप ठेवा. त्यावर एक खूण करून ठेवा. म्हणजे बेकिंग नंतर आपल्या सरप्राईज हार्ट कसा ठेवलाय ते कळते.
सर्व कप मध्ये 2 टेबलस्पून बॅटर ओतावे. आता त्यात आपले रेड हार्ट बसवावे. ते असे बसवावे की हार्टची समोरील बाजू आपण कप वर केलेल्या खुणेच्या समोर यावी (वरील फोटो मध्ये हार्ट शेप जसा उभा दिसतो आहे त्याप्रमाणे तो बॅटर मध्ये ठेवावा). आता परत 1 टेबलस्पून बॅटर प्रत्येक कप मध्ये ओतावे. आणि सर्व कपकेक २०-२५ मिनिटांसाठी बेक करावे. थंड झाल्यावर छान आईसिंग ने सजवून सर्व्ह करावे. आणि कट करताना आपण केलेल्या खुणेवरून कट करावे बघा तुमचा व्हॅलेन्टाईन एकदम खुश होऊन जाईल ह्या सरप्राईज ने.
बघा नक्की करून आणि कळवा आम्हाला, कसं वाटलं ते.


Categories
खाऊगिरी पाककृती

खस खस खीर – उडूपी कर्नाटक येथील पारंपरिक पदार्थ

सण वार आले कि नवनवीन पदार्थ करण्याचा उत्साह येतो. आत्ताच दसरा झाला. नेहमीचे श्रीखंड- पुरी खाऊन मुलांना कंटाळा आला होता म्हणून काहीतरी वेगळे पदार्थ करायचे ठरवले. माझी आजी कर्नाटकची आहे, खरं तर दक्षिण कर्नाटक. त्यामुळे तिथले काही पारंपरिक पदार्थ आजी नेहमी करत असे. त्यातलाच एक पदार्थ जो मला खूप आवडतो तो म्हणजे खस-खस खीर. 

बनवायला एकदम सोपी आणि नावीन्य पूर्ण आणि हो healthy सुद्धा! अजून काय हवं नाही का ?

ह्या खीरीमध्ये अगदी जुजबी सामान लागतं जसं कि, खस – खस, ओला नारळ, तांदूळ, गूळ आणि सजावटीसाठी काजू बेदाणे. मी ही रेसिपी अजून थोडी healthy करावी म्हणून त्यात dry – fruits ( काजू , बदाम,अक्रोड, पिस्ता ) ची भरड घातली होती, पण ते तुमच्या मनावर आहे.

ह्या खीरीला उडूपी, कर्नाटक मध्ये गसगसे पायसा असे म्हणतात. ह्या खिरीची अगदी पहिली आठवण म्हणजे आजी कडे सुट्टीत गेलो कि सगळ्यांसाठी म्हणून ती गरमा गरम खीर करत असे. गप्पा मारता मारता कधी दोन वाट्या संपायच्या ते कळायचंच नाही. मग ती हसत म्हणायची “आता काय तुम्ही तुमच्या आईला त्रास देणार नाही थोडा वेळ! द्या ताणून खुशाल” (आईची आई ती-त्यामुळे तिला आपल्या मुलीची काळजी!)

आपल्या इथे मैला- मैलावर भाषा आणि खाद्यसंस्कृती बदलते. त्यामुळे ह्याच खिरीच्या अजून बऱ्याच पद्धती असतील, पण ह्या पारंपरिक रेसिपीची मला येत असलेली कृती खालील प्रमाणे आहे. 

खस-खस –  2 टेबलस्पून

तांदूळ – 4 टेबलस्पून

ओला नारळ- ½ वाटी

गूळ – ¾ वाटी

वेलचीपूड – चिमूट भर

पाणी – एक कप

दूध – एक कप

Dry fruits ची भरड- दोन चमचे

खस -खस खीरीची कृती

प्रथम एका कढईत खस – खस आणि तांदूळ घेऊन ते गुलाबी होई पर्यंत भाजून घ्यावे.  जरा त्याला मंद सुवास येऊ लागला कि गॅस लगेच बंद करावा, नाहीतर खस खस जळण्याची शक्यता असते. 

थंड  झाल्यावर मिक्सर मध्ये खस-खस, तांदूळ आणि ओला नारळ घालून वाटून घ्यावे. गरजे प्रमाणे  थोडे पाणी घालून त्याची बारीक पेस्ट करून घ्यावी. 

एका कढईत पाणी आणि गूळ घालून, गूळ वितळून घ्यावा. गूळ -पाणी तयार झाले की त्यात खस -खस, नारळाची पेस्ट घालून शिजवून घ्यावे 

ह्या मिश्रणात वेलची पूड, dry-fruits ची भरड घालून एक उकळी काढावी.

आता हे मिश्रण जरा घट्टसर होऊ लागले कि त्यात थोडे पाणी आणि दूध घालावे. नंतर गरमा -गरम खायला द्यावे. हि खीर गार सुद्धा उत्तम लागते. 

टीप – दूध घातल्या नंतर खीर फार वेळ तापवू नका, दूध फुटण्याची शक्यता असते .  

आवडली का रेसिपी ? जरूर करून बघा आणि आपले अभिप्राय कळवा 🙂

Categories
पाककृती भावसंग्रह

फराळाचं ताट तुम्हाला नक्की काय सांगतं ?

यावर्षी पावसानी अगदीच सगळयांना वेठीस धरलंयं. दिवाळी आली तरी पाऊस काय परतीचा निरोप घेईना. आता दिवाळीची खरेदी, घरातली साफ सफाई सगळ्यांनी कसरत करून, कशी बशी पुर्ण केलीच, पण फराळाचं काय करायचं? हा प्रश्न फक्त जी मंडळी अजूनही घरी फराळ करतात त्यांना नक्कीच पडला. कारण  फराळ केला तर तो मऊ पडतो म्हणून.

दिवाळीचा फराळ .
फोटो क्रेडिट- Pixabay free images.

माझही काही असच झालं, फराळाचं घरी करू की नको? अश्या कात्रीत असतानाच आमच्या इकडे पावसानी जरा दोन दिवस रजा घेतली …लगेच ह्यांनी फर्मान सोडलं आता काय पाऊस थांबलाय वाटतं ..आता किमान लाडू आणि चिवडा तरी घरी करता येईल ..म्हणलं हो ,करूया की आजचं! मग लगे हाथ, चिवडा आणि लाडू घरी केले, म्हणलं जरा जमलंच तर् करंजी, चकली पण करूनच टाकू .. शेवटी एकदाचा आमचा फराळ तयार झाला. दिवाळी म्हणलं कि फटाके आणि  फराळ हे आलंच …नवीन कपडे वैगरे आता असं काही फार अप्रूप राहिलं नाही ..कारण हल्ली बारा महिने कपड्यांची खरेदी चालूच असते. यावर्षी तर पाऊस आणि प्रदूषण यामुळे ग्रीन दिवाळी हाच फंडाय! मग उरला तो दिवाळीचा फराळचं फक्त… शिवाय आपल्याकडे कुठलाही सण असला तर खाण्याचं विशेष कौतुक …त्यात माझ्यासारख्या खवय्येना तर त्याचं विशेष कौतुक असतंच.

फराळाचं ताट.
फोटो क्रेडिट – अमृता गोखले.

मला असं नेहमी वाटतं आपलं खाणं आणि आपलं जगणं ,वागणं हे कुठेना कुठे एकमेकांशी रिलेट होत असतं. आता आपला फराळचं घ्याना, चिवडा तर खरं पोह्याच्याच.. पण आपण त्यात सर्व प्रकारच्या चवी एकत्र करतो. तिखट, मीठ ,साखर, मोहरीचा थोडासा कडसरपणा, पंढरपुरी डाळ थोडीशी कडक, शेंगदाणा, तीळ यामध्ये तेल असत, कडीलिंब, खोबरं  जे खरंतर नगण्य स्वरूपात असतं पण त्याचं अस्तित्व आपल्याला तेेेव्हाच जाणवतं, जेव्हा ते खाताना दाताखाली येतं. आपलं जगणं देखील असंच असतं हर तर्हेच्या माणसांनी आणि अनुभवांनी भरलेलं. आता चकलीचं बघा, कशी दिसते एकदम गोल, तरीही तिला काटे असतात (म्हणजे चकली चांगली झाली असेल तर तिला काटे दिसतात अन्यथा दिसत नाहीत) चकली करताना मधून सुरुवात करूनं ती तिच्याच भोवती वेढली जाते… आपणही अगदी असेच कुठलाही विचार करताना आधी स्वतःपासून सुरुवात करतो आणि स्वतःशीच येऊन थांबतो. आतून बाहेरून गोल त्यात परत तूप आणि वेलदोड्याची पूड शिवाय गोड… ओळखा बरं काय? बरोबर लाडू मग तो बेसनाचा असो किंवा नारळीपाकातला रव्याचा लाडू त्यावर परत मनुका आणि काजूचा साज चढवलेला असतोच. तो आबालवृद्धांना आवडतो. आपल्या आयुष्यातही अशी काही माणसं असतात ती अगदी सगळ्यांना लाडकी असतात. कुठल्याही वयोगटामध्ये ती अगदीच बिनधास्तपणे वावरू शकतात . करंजी तर मला पोटात हजारो गुपित ठेऊन, ओठी हसू असणाऱ्या एखाद्या आजीसारखी वाटते. तिला तिच्या मुलांपासून नातवंडांपर्यंत सगळ्याची गुपितं माहित असतात. मग एखादा प्रसंग history repeat असा असला तर ती फक्त हसते, तिच्या हसण्यातूनच प्रत्येकाला तिचं मत कळलं असतं तिला त्यावेळी काही मतप्रदर्शन वैगरे करायची गरज नसते. कडबोळी आणि शंकरपाळे म्हणजे येता जाता असं मुठीत घेऊन खाण्याचे पदार्थ.. कधीही सकाळ..दुपार ..संध्याकाळ चालतं .. ती म्हणजे घरातली शाळेला न जाणारी पिल्लावळ .. कोणीही घराच्या बाहेर जातंय म्हणल्यावर …मी पण येणार ..असं म्हणून पायात चप्पल सरकवून बाहेर सैर सपाटा करण्यास सज्ज असणारी. अनारसे करावेत ते घरातल्या अनुभवी बायकांनी .. ते तांदूळ भिजवणे ..मग त्याचे पाणी बदलत राहणं .. मग त्या वाटलेल्या तांदुळामध्ये अगदी काटेकोरपणे मोजून मापून गूळ घालणे… मग हलकेच हातानी पीठ तयार करणे.. एकदा का एवढं झालं कि मग अनारसा तयार करताना त्यावर  अगदी हलकेच हातानी खस खस लावणे..बरं त्याचही योग्य प्रमाण हवं बरं ..जास्त झाली तर जळायची शक्यता .. हे एवढं करून परत तो अनारसा अगदी बारीक गॅस करून तळायचा …त्यात परत तो जास्त कडकही नको आणि आतपर्यंत तळलाही गेला पाहिजे… एवढ्या सगळ्या अटी.. इतक्या निगुतीने हे सगळं करायचं म्हणजे त्यासाठी अनुभवचं हवा … माझी आई अनारसे करते घरी .. तिला ते अनारसे करताना पाहिलं कि वाटायचं किती सोप्प आहे हे सगळं… नंतर मोठं झाल्यावर कळलं की, दिसतं तेवढं सोप्प नाहीये हे बर का? यासाठी वेगळी तपश्चर्या लागते..पण आईने केलेल्या अनारस्याची चव अजूनही जिभेवर रेंगाळते. याच्यासाठी एक कसब लागतं ..आयुष्य जगण्याचं … बऱ्याच गोष्टी त्यांनी लीलया पेलल्या असतात .. बऱ्याच गोष्टींना त्यांनी स्वीकारलं असतं तेव्हा कुठे असे अनारसे होतात.

चकली, चिवडा, लाडू, करंजी, शंकरपाळे, कडबोळी, अनारसे अश्या पदार्थांनी भरलेलं ताट तुम्हाला काय सांगत? आयुष्य जगायला शिका..फराळाचं सेवन करणं जेवढं सोप्पंय ..तेवढंच हे देखील सोप्पंय.. फक्त त्या पदार्थाची चव राखा …आणि प्रत्येक नात्याचा मान राखा… फराळाच्या ताटासारखंच, तुमचं आयुष्यही अगदी रंगीत आणि चवदार होईल ..यात तीळमात्र  शंका नाही. तुम्हा सर्व वाचकांना दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा ! 

अरे, माझं फराळाचं ताट माझी वाट बघतंय .. तुम्ही देखील आस्वाद घ्या फराळाचा. चकली, चिवडा खाताना माझी आठवण असू द्या, चालू द्या! फराळमध्ये असतो तसाच खुस खुशीतपणा, थोडासा कडकपणा, बऱ्यापैकी गोडवा तुमच्याही आयुष्यात आणि स्वभावात असू द्या! पाऊस थांबला तर बाहेर एक सैर सपाटा देखील मारून या!

Categories
पाककृती

एळनीर पायसम

सगळ्यांना सर्वात प्रथम नारळी पौर्णिमेच्या खूप खूप शुभेच्छा!!

राखी हा भाऊ बहिणींचा सण….. त्यास आपण नारळी पौर्णिमा म्हणून पण साजरा करतो. मुख्यतः सागरी किनारपट्टी वरील लोक हा सण खूप उत्साहाने साजरा करतात. खवळलेल्या सागराला नारळ वाहून, राजा, सागरा आता शांत हो बाबा, आम्हाला आमची नाव आत समुद्रात घेऊन जायची आहे. त्यावरच आमचा पोटपाणी आहे. अशी विनवणी करतात. आपण मात्र नारळाचे तिखट-गोड पदार्थ बनवून सणाचा आनंद घेतो.
मराठी घरात मुख्यत्वे नारळाची वडी, नारळी भात, नारळाची खीर असे प्रकार बनतात. खूप वर्ष बंगलोरला राहिल्याने तिथले काही पदार्थ हे आता आमच्या जेवणाचा भाग बनला आहे.

आज मी तुम्हाला तिथला एक खिरीचा प्रकार दाखवणार आहे. त्या खिरीचे नाव आहे एळनीर पायसम, म्हणजेच शहाळ्याची खीर. खूप छान चव आणि करायला अगदी सोप्पी.

साहित्य
नारळाचे घट्ट दूध – १ कप
शहाळ्याचे पाणी – १/२ कप
शहळ्याची मलई -१ कप
कंडेन्सड मिल्क – ६ टेबले स्पूनस

कृती
नारळाचे दूध मी घरीच काढून घेतले. तुम्हाला अगदी वेळ नसल्यास किंवा जमत नसल्यास तयार कोकोनट मिल्क बाजारातून आणले तरी चालेल. नारळाचे दूध काढताना मी साधे पाणी न वापरता शहाळ्याचे पाणी वापरले तर त्याची चव अगदीच खास लागते. आता शहळ्याची मलई घेऊन त्याची मिक्सर मध्ये अगदी बारीक पेस्ट करावी. आता पेस्ट, नारळाचे दूध आणि कंडेन्सड मिल्क सर्व एकत्र करून एकदा मिक्सरमधून फिरवून घ्यावे. म्हणजे छान मिसळले जातील. तुम्हाला हवे तसे कॅडेन्सड मिल्क आणि शाहळ्याच्या पाण्याचे प्रमाण adjust करू शकता. पण ही खीर जर घट्टच छान लागते. हवे असल्यास फ्रिजमध्ये ठेवून गार खीर सर्व्ह करा.
आम्ही जिथे सर्व प्रथम ही खीर खाल्ली त्यांनी ती short Glasses मध्ये सर्व्ह केली होती. नक्की करून बघा आणि आपल्या भावाला खुश करा.

Categories
खाऊगिरी पाककृती

तंबीटाचे लाडू

श्रावण महिना सुरू झालाय…. आता बघता बघता एकेक सण सुरू होतील. आपल्याकडे सण असला की जेवढे व्रतवैकल्ये महत्वाचे तितकेच पदार्थही. आपल्या पूर्वजांनी ही अगदी चोखंदळपणे ऋतू आणि सणाप्रमाणे नैवेद्याचे पदार्थ ठरावलेत. आता बघा नागपंचमी उद्यावर येऊन ठेपली आहे. त्यामुळे नैवेद्याची तयारी तर करायलाच हवी ना….


माझं माहेर कर्नाटकी म्हणजे बाबा कर्नाटकातले आणि आई महाराष्ट्रीयन. तर माहेरी नागपंचमीला नैवेद्य असतो तो तंबीटाचे लाडू…. तंबीट्टू.

साहित्य
डाळ्या/ डाळवं( पंढरपुरी डाळ) – १ कप
तांदूळ – १/४ कप
दाण्याचा कूट – १/२ कप
सुक्या खोबऱ्याचा किस – १कप
तीळ – १टेबल स्पून
खसखस -१ टीस्पून
गूळ – १ कप
वेलची पावडर – १/२ टीस्पून

कृती
प्रथम तांदूळ कोरडेच कढईत मंद आचेवर भाजून घ्या. थोडे तपकिरी रंग यायला हवा. थंड झाल्यावर तांदूळ आणि डाळवं मिक्सर मध्ये दळून घ्यावे. तुमच्या आवडीप्रमाणे अगदी बारीक पूड किंवा भरड करून घ्यावी. गूळ किसून घ्या आणि १/२ कप पाण्यात मिक्स करा. २ ते ३ मिनिटे गरम करून घ्या. म्हणजे सर्व गुळ छान विरघळून जाईल. आता ह्या गुळाच्या पाकात उर्वरित सर्व पदार्थ घाला आणि छान मिसळून घ्या. थोडं कोमट झाल्यावर लाडू वळून घ्या. हे लाडू नेहमी प्रमाणे गोल गरगरीत न वळता त्याला पेढीघाटी म्हणजे थोडा चपटा आकार देतात. तर मैत्रिणींनो ह्या वर्षी नागोबाला हा नैवेद्य नक्की करून बघा.